88767090 | 0939 147 0167

از مراسم پیر شالیار بیشتر بدانید

با تور سنندج می توانید از زیبایی های استان کردستان دیدن نموده، علاوه بر آن از مناطق زیبایی همچون هورامان یا منطقه چشم نواز اورامان و مشاهده مراسم زیبا ی پیرشالیار لذت ببرید، برای آشنایی شما با این همایش سنتی به معرفی آن می پردازیم.

تاریخ اجری مراسم پیر شالیار

این مراسم همه ساله در روستای اورامان تخت (هورامان) کردستان ،هر ساله در نیمه زمستان برگزار می شود و عروسی (پیر شالیار) در سه روز جشن گرفته می شود، آرامگاه پیر شالیار که از مریدان شیخ عبدالقادر گیلانی بوده است در انتهای جاده آسفالته اورامان قرار دارد، این مراسم شامل ذبح قربانی، دف زنی، خوردن آش مخصوص، شب نشینی و تحلیل گفتن و دعا (ذکر) است، که با شور و روشی خاص برگزار می شود و بسیار مورد توجه گردشگران قرار می گیرد که تور سنندج را خریداری کرده و به این روستا سفر نموده اند زمان برگزاری این مراسم بهمن ماه هر سال می باشد که در استان کردستان شهرستان سروآباد که در فاصله تقریبی ۶۰ کیلومتری کردستان قرار گرفته است، اجرا می شود.

البته مراسم پیر شالیار در اردیبهشت ماه هر سال به صورت دیگری نیز اجرا می شود اما همانگونه که اشاره کردیم تاریخ اصلی آن در نیمه دوم سال یعنی بهمن ماه می باشد.

شروع داستان پیر شالیار از کجا بوده است

در نقل مردم هورامان معروف است که نام پیر شالیار سید مصطفی بوده است، که از سادات مشهور منطقه بوده است. در شجره نامه معتبر سادات روستای کلجین که خود را نوادگان پیر شالیار می دانند، نسب وی چنین آمده است، سید مصطفی سپس، ابن سید معروف، ابن سید بابیل و … بوده است،  که از جمله نوادگان امام حسین محسوب می شده است، که با حضور در حلقه مریدان شیخ عبدالقادر گیلانی که تاریخ نگار کرد ماموستاعبدالکریم مدرس در کتاب (بنه ماله ی زانیاران ) به آن اشاره کرده است، عضویت داشته است.

وی در سده ۶ هجری می زیسته است، و دارای پیروان بسیاری بوده که کرامات و معجزات گوناگونی را به او نسبت داده اند که از جمله معروف ترین آنها ماجرای شفا یافتن (شاه بهار خاتون) دختر شاه بخارمی باشد،  که پیر شالیار به لطف خدا او را شفا می دهد . ماجرا از این قرار بوده است که شاه بهار خاتون کر و لال بود و طبیبان از مداوای آن عاجز ماندند تا این که آوازه پیر شالیار اورامی  به بخارا رسید،  پادشاه بخارا هم شرط کرد که هرکس دخترش را شفا دهد او را به عقد او در می آورد، بالاخره عمو پادشاه با عده ای از اطرافیان پادشاه به سمت اورامان به راه می افتند، تا دختر را به نزد پیر شالیار  ببرند وقتی که به نزدیک روستای اورامان تخت می رسند گوش های دختر به طور آنی شنوا می شود و وقتی هم به نزدیکی خانه پیر شالیار می رسند، صدای نعره دیوی توجه آن ها را به خود جلب می نماید و سریع دیو از تنوره ای که هم اکنون اهالی به آن تنوره دیوها می گویند که نزدیک خانه پیر شالیار می باشد، بر زمین می آفتد و کشته می شود، در این هنگام زبان شاه بهار خاتون هم باز می شود و شروع به صحبت کردن می نماید. پادشاه دخترش را به عقد پیر شالیار در می آورد و مردم جشن عروسی بزرگی برای وی  و بهار خاتون بر پا می کنند، جالب است بدانید مراسمی که امروزه نیز در این مکان اجرا می شود به مناسب سالگرد همان جشن عروسی می باشد، شما هم اگر علاقه مند به مشاهده این مراسم زیبا هستید می توانید با خریدن تور سنندج از نزدیک این مراسم و گردهمایی را مشاهده نماید.

مطالب مرتبط  آشنایی با زنجان

روش اجرای جشن

شروع جشن روز چهارشنبه است، این مراسم ۳ روز به طول می انجامد و روش آن به این شکل می باشد که از همان صبح روز اول دامدارانی که دام های خود را برای قربانی در این مراسم در نظر گرفته اند، احشام خود را به جلوی در خانه پیر شالیار می آورند تا به دست متولیان مراسم قربانی شوند.

پس از ذبح مقداری از گوشت ها را به عنوان تبرک در بین مردم تقسیم می کنند و بعضی از آن ها را هم  برای غذای مراسم به خانه پیر هدیه می دهند.

مرحله بعدی مراسم از بعد ظهر و با نواختتن دف ها آغاز می شود، پس از آن نزدیکی های ساعت ۲ تا ۳ مراسم ادامه می یابد و نوجوانا ، جوانان و پیرها دست  در دست هم زنجیره بزرگی را تشکیل می دهند و به رقص و پایکوبی مشغول می شوند.

در حین این رقص و شادی (که به نوعی حرکات عرفانی نیز هست) عده ای دف می زنند وگروهی قصیده هایی در مدح پیغمبر سرود می خوانند، و با ذکر لفظ جلاله الله همهمه و غوغایی دیدنی ایجاد می کنند، در این سه روز مردم هورامون تخت تمام کارهای خود را تعطیل نموده و تمام وقت خود را فقط و فقط در اجرای این مراسم باستانی متمرکز می کنند.

خوراکی ها و غذاهای ویژه مراسم پیر شالیار

این مراسم دارای آداب و رسوم خاص خود می باشد که یکی از جالب ترین آن تهیه غذا می باشد غذای مراسم آش جو می باشد که افراد محلی به آن هولوشینه تشی  می گویند که همان غذایی است، و معتقد هستند همان غذایی می باشد که در ۹۵۰ سال پیش در مراسم شالیار پخته شده است. پس از خوردن غذا همه به  خانه های خود می روند و غذاهایی را که اضافه مانده را به خانه ها می برند تا سایر اعضای خانواده به عنوان تبرک از آن تناول کنند.

در روز پایانی مراسم برخلاف دو روز پیش که برنامه تا عصر به طول می انجامید مردم تا شب به رقص می پردازند و چند ساعتی را نیز در خانه پیر شالیار می گذرانند، که به این شب (شب نشینی شه  وونیشتی) گفته می شود.

 در این شب سخنرانان  به سخنرانی در مورد پیر شالیارو بحث های مذهبی و عرفانی می پردازند وبعد از آن  سرود یا قصیده ای خوانده می شود، که نشانگر ختم جلسه است که با دعا پایانی اعلام می شود، همه ساله افراد زیادی با تور سنندج و سایر تورها به مراسم های مختلفی ا ز این دست رفته و با آداب رسوم مناطق مختلف  ایران آشنا می شوند.