// قنات های ایران | آشا سیر پارس _ تور های نوین _ مجری 30 استان ایران

در مورد قنات بیشتر بدانیم

قنات یا همان کاریز به راه آبی گفته می شود که در زیر زمین کنده می شود تا آب را از مکانی به مکان دیگر ببرند و بعضا چاه ها را به هم وصل می کند از قنات ها معمولا درکشاورزی و سایر مصارف استفاده می کنند.

قنات ها یکی از اصلی ترین منابع تهیه آب برای حدود ۶۰ هزار روستا می باشند، که از آن برای کشاورزی و موارد دیگر استفاده می کردند. با گذشت زمان و آمدن دستگاهای پمپ آب، کاربرد قنات ها دیگر از بین رفت. این چاه های عمیق باعث شد که حدود ۹۰ درصد از قنات های کشورخشک شوند و دیگر احیای آنها ممکن نیست زیرا سطح آب درون چاه ها بشدت پایین رفته اند.

کاریز یک واژه فارسی می باشد که در اصل به آن کهریز، کهن ریز یا کال ریز می گویند. در ایران  قدیم از کلمه کاریز استفاده می کردند و قنات در واقع عربی شده واژه کنات (از کندن و کانال می آید) ایرانی می باشد.

تاریخچه قنات های ایرانی

ساخت  قنات ها در هزار سال قبل از میلاد در مناطق کوهستانی ایران گسترش یافت و این امکان انجام کشاورزی را در فصولی که آب سطحی وجود ندارد را ممکن ساخت، این قنات ها در سراسر نقاط دنیا از چین گرفته تا قاره آمریکا گسترش یافته اند.

 در ایران باستان در هزار سال قبل این اقدام انجام شد و به آن کاریز یا کهریز می گفتند، در واقع نخستین و طولانی ترین قنات ها در ایران ساخته شده اند. با حضور قنات ها، ابزار های دیگری مانند ساعت آبی و آسیاب آبی نیز اختراع شد. با گذشت سال ها از این اختراع هنوز هم در روستاهایی از این قنات ها برای کارهای روزمره خود استفاده می کنند.

کهن ترین قنات های ایران کجاست

بر طبق تحقیقات انجام شده بر روی آثار پیدا شده در باستان شناسی ها می توان گفت که مجموعه  قنات گناباد قدمتی ۲۵۰۰ ساله دارد و این بیان می کند که ما با یکی از قدیمی ترین تمدن های بشر رو برو هستیم.

سیستم کاریزی به صورتی هست که بدون نیاز به نیروی خارجی آب  فقط توسط نیروی گرانش از داخل زمین بیرون می آید. با توجه به هزینه هایی که استفاده از موتور برق دارد حفر کاریز بسیار ارزان تر می باشد، این آب هر موقع که بخواهید در دسترس است و به صورتی دائمی می باشد و با قطع برق از بین نمی رود.

داشتن کاریز منافع خاصی دارد که از جمله می توان به این موارد اشاره کرد:

اول اینکه قسمت اعظم آب کاریز در زیر زمین جریان دارد که  تبخیر آب و نفوذ به زمین را ندارد.

دوم اینکه نیروی لازم برای خارج شدن از زمین توسط  نیروی جاذبه تامین می شود.

معایب کاریزها چه است؟

در زمین هایی که سطح صافی دارند و یا جنس خاک ماسه و شل می باشد امکان حفر کاریز وجود ندارد و آب کاریز به صورتی است که قابلیت مهارشدن را ندارد و همواره جاری است و آب های زیر زمینی را بدون کنترل خالی می کند و در فصولی که به آب نیازی نداریم، آب خالی می شود.

کاریز برخلاف چاه ها در برابر سیل و زلزله آسیب پذیرتر است به طوری که نمی توان کاریز را دوباره مرمت کرد و یا مرمت آن مقرون به فایده نمی باشد، شما هم می توانید با خرید تور یزد به یکی از شهرهایی که قنات های بی شماری دارد بروید.