دیرینگی و تاریخ یزد

ثبت یزد به عنوان نخستین شهر ثبت شده از ایران در لیست سازمان جهانی گردشگری یونسکو (UNESCO) نشانگر قدمت و اهمیت یزد و تاریخ آن میباشد استان یزد که تاریخ آن به دوران باستان باز میگردد، در دوران  ورود اسلام نیز تاریخ درخشانی دارد که اوج آن زمان حکومت های آل مظفر، اتابکان یزد، دوره مغول، دوره  تیموریان، صفویان، زندیه، و قاجار  می باشد.

پیدایش برخی از شهرهای استان یزد را به سلیمان پیامبر، ضحاک، اسکندر مقدونی و ابراهیم پیامبر نسبت داده‌اند. یزد از درگیری‌ها و جنگ‌های تاریخ کشور ایران تا حدودی به دور بوده است. سخت‌گذر بودن راه‌ها به همراه محدودیت منابع آبی مانع عمده تسخیر این منطقه توسط بعضی از حکومتهای بزرگ و کوچک پیرامون این منطقه در طول تاریخ بوده‌است.

همچنین وجود آثاری از آیین مهر و آناهیتا، ایساتیس و هخامنشی و زندان اسکندر و برج و بارو و کهن دره های بزرگ و عظیم و پناهگاه‌های متعدد و موبدان و سران ساسانی و ابنیه و یادگارهای بعد از اسلام نظیر مساجد و امامزاده‌ها و مزارها نشانگر فرهنگ و تمدن قبل و بعد از دوره اسلامی است.

موقعیت مکانی یزد

استان یزد در نواحی مرکزی ایران و در میان کویرهای پهناور ایران قرار گرقته است.

در این استان‌ دو رشته‌ كوه‌ اصلی وجود دارد. اولي‌ بخشي‌ از كوه هايي‌ است‌ كه‌ در جهت ‌شمال‌ غربي‌ – جنوب‌ شرقي‌ از مركز ايران‌ عبور مي‌كنند و به‌ كوههاي‌ مركزي‌ ايران‌ معروف‌ هستند.

دومي‌ شامل‌ رشته‌ كوه هايي‌ است‌ كه‌ در مناطق‌ مركزي‌، شمالي‌ و شرقي‌ استان‌ قرار دارند. رشته‌ شيركوه‌ كه‌ مانند ديواري‌ قسمت‌هاي‌ مركزي‌ استان‌ را از بخش‌ غربي‌ آن‌ (چاله‌ ابرقو) جدا مي‌كند، همواره‌ از برف‌ و يخ‌ پوشيده‌ شده‌ و در تامين‌ آب‌ شهرهاي‌ يزد، تفت‌ و مهريز نقش‌ مهم‌ و اساسي‌ دارد.

همچنین یزد در ۱۵ درجه و ۵۳ دقیقه تا ۴۰ درجه و ۵۴ دقیقه درازای خاوری و ۴۶ درجه و ۳۱ دقیقه تا ۱۵ درجه و ۳۲ دقیقه پهنای شمالی واقع شده‌است. این شهرستان از سوی شمال به شهرستان‌های میبد و اردکان از شرق به شهرستان‌های اردکان و بافق، از غرب به استان اصفهان و از جنوب به شهرستان تفت، ابرکوه و مهریز محدود می‌شود. میانگین بلندی شهرستان یزد از سطح دریا ۱۲۰۰ متر است.

استان یزد بر پایه آخرین آمار کشوری هشتمین استان پهناور ایران می باشد.

شهرستان‌های استان یزد

استان یزد طبق آخرین تقسیمات کشوری دارای ۱۰ شهرستان که به شرح ذیل میباشد:

خاتم، مهریز، ابرکوه، تفت، بهاباد، اشکذر یا صدوق، میبد، بافق، اردکان و در انتها یزد که بعنوان مرکز استان یزد است.

 گویش مردم یزد

غالبا مردم استان یزد به زبان فارسی رایج و با پاره ای ویژگی های گویشی سخن می گویند.

برخی ویژگیهای گویشی در میان اهالی شهرستانهای این استان بیشتر مورد استفاده دارد.

 لهجه یزدی جزء نیم زبانهای مرکزی دسته باختری است که در بخش باختری فلات ایران ، تا حدود مرزهای ایران رواج دارد .

زرتشتیان یزد به زبان نیاکان خویش، زبان فارسی دری سخن می گویند. زبان زرتشتیان یزد به دلیل پاره ای عوامل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آمیختگی بسیار با زبان فارسی پیدا کرده، به طوری که آهنگ ناتوان شدن وحتی فراموش شدن آن روز به روز تندتر میشود.

شرایط اقلیمی یزد

اقليم‌ استان‌ يزد به‌ دو علت‌ اساسي‌ خشك‌ است‌. اول‌ آنكه‌ بر روي‌ كمربند خشك‌ جهاني‌ واقع‌ شده‌ و ديگر آنكه‌ از درياهاي‌ آزاد عمان‌ و خليج‌فارس‌ و درياچه‌هاي‌ داخلي‌ و بادهاي‌ رطوبت‌زاي‌ دريايي‌ بسيار دور است‌. عامل‌ مهم‌ اعتدال‌ نسبي‌ آب‌ و هواي‌ يزد كه‌ قابليت‌ زيست‌ نسبتاً مناسبي‌ به‌ آن‌ بخشيده‌ است‌، ارتفاعات‌ مهمي‌ است‌ كه‌ در اطراف‌ آن‌ پديد آمده‌ و به‌ طور موضعي‌ در بهبودي‌ هواي‌ استان‌ اثر مي‌گذارند و لذا مناطقي‌ باارتفاع‌ بيش‌ از ۲۵۰۰ متر از اعتدال‌ و رطوبت‌ نسبي‌ بيشتري‌ برخوردار هستند.

از این رو حداکثر دما در تيرماه‌ برابر ۴۳ و حداقل‌ آن‌ در دي‌ماه‌ برابر ۲/۷ درجه‌ سانتي‌گراد مي رسد. به‌ استثناي‌ منطقه‌ كوهستاني ‌شيركوه‌، ساير نقاط‌ استان‌ يزد اقليم‌ گرم‌ و خشك‌ و بياباني‌ می باشد.

سوغاتي ها و صنايع دستي

شهر یزد را شهر شیرینی های ایران میدانند از این رو به همه گردشگران توصیه میکنیم که با خرید شیرینی ها و دیگر تولیدات یزد خاطره خوشی از یزد در ذهن خود ماندگار کنند.

شيريني‌هاي‌ مهم‌ يزد عبارتند از: باقلوا، قطاب‌، لوز نارگيل‌، پشمك‌، نان‌ برنجي‌، حاج‌ بادام‌، حاج‌ پسته‌ و حاج‌ گردو، زولبيا، گوشه‌ فيل‌ و انواع‌ شيريني‌هاي‌ خشك‌ كه‌ بسيار ظريف‌، شكيل‌ و خوشمزه‌ پخته‌ و عرضه‌ مي‌شوند.

اما سوغات یزد تنها در شیرینی های آنها خلاصه نمیشود برای نمونه میتوان از منسوجات‌ و توليدات‌ پارچه‌اي‌ مانند شعربافی ترمه یا انگشت بافت، زری‌دوزی، مخمل، دارایی‌بافی، شمد، چادرشب، روتختی، دستمال یزدی را بیان کرد.

همچین انار، ارده، حلوا ارده، گیوه، سریشم، زیورآلات طلا نیز از دیگر سوغات یزد میباشد.

دین و آیین های مذهبی در یزد

یزد که هم خانواده یزدان میباشد و به معنی پاک و مقدس است از این رو شهر یزد نیز به مفهوم شهر خدا و سرزمین مقدس است که نشانگر پیشینه مذهبی و جایگاه خاص دین در بین مردمان یزد میباشد.

پیش از ورود مسلمانان به ایران ، مردم استان یزد نیز مانند مردم سایر نقاط ایران زرتشتی بودند . با ورود اسلام به ایران  و پذیرش آن از طرف ایرانیان و طبیعتا یزدیان نیز به دین اسلام گرویدند؛ ولی برخی از آنان با پرداخت جزیه، آیین خود را حفظ کردند و زرتشتی باقی ماندند.

 قریب به اتفاق مردم استان یزد، مسلمان و پیرو شیعه جعفری هستند و دارای ایمان و دلبستگی ویژه ای به دین و مذهب خود میباشند که به همین سبب شهر یزد را شهر قنات و قنوت و قناعت مینامند که در برگیرنده ویژگی های خاص آنها است.

اماکن دیدنی و جاذبه های گردشگری یزد

یزد دارای پیشینه تاریخی و فرهنگی طولانی میباشد و در طی زمان خود  فراز و نشیب های فراوانی را گذرانده است و به همین دلایل دارای جاذبه های تاریخی، طبیعی، دست ساز و فرهنگی متعددی میباشد که در ذیل به تعدادی از آنها اشاره میکنیم:

 آب‌انبار شش‌بادگیر، آتشکده یزدان، امیرچقماق، باغ گلشن طبس،  پیر سبز چک‌چک، خانه لاری‌ها، دخمه زرتشتیان، رباط ساغند، زندان اسکندر، سرو کهن ابرکوه، غار چهارطاقی، قلعه مروست، قلعه ندوشن، مسجد جامع کبیر یزد، مسجد شاه‌ولی، میدان و حمام خان.

امکانات خدماتی رفاهی یزد

یزد جزء استان های است که امکانات زیادی به منظور رفاه حال گردشگران در نظر گرفته است که میتوان من باب مثال از هتل های سنتی و مدرن آن نام برد همچنین پایانه (ترمینال) اتوبوس ها و راه آهن و فرودگاه آن نیز شایان ذکر میباشد.

مشاهیر استان یزد

چهره های مشهور فراوان یزد را در عرصه علم و دانش و فرهنگ ایرانی میتوان یافت که برای نمونه به تعداد اندکی از آنها اشاره میکنیم:

وحشی بافقی: شاعر بزرگ
میبدی یزدی: مفسر قرآن
شهید صدوقی
فرخی یزدی: شاعر و مشروطه خواه
محمدعلی اسلامی ندوشن: استاد ادبیات
مهدی آذری یزدی: نویسنده
دکتر علی محمد کاردان: چهره ماندگار تعلیم و تربیت
دکتر علی اصغر دادبه: چهره ماندگار ادبیات، فلسفه و عرفان
دکتر رضا داوری اردکانی: چهره ماندگار فلسفه
دکتر سید محمد خاتمی: پنجمین رییس جمهور ایران

برای اطلاعات بیشتر در مورد تور یزد کلیک کنید.